.al Domain Tescili

Evet. Yönetmeliğin 13.1(a) maddesi doğrudan .al kaydını, ticarî faaliyet ikametgâhı Arnavutluk'ta ve dünyadaki her başka devlette bulunan tacirlere açar; şart, kendi ülkenizin mevzuatına göre usulünce kayıtlı olmanızdır. Türk şirketi için bu, Türkiye ticaret sicilindeki kaydınız demektir. Arnavutluk'ta şube açmanız, temsilci bulundurmanız ya da vekillik hizmeti almanız gerekmez. Alt bölge com.al için ise aynı madde merkezi Arnavutluk'a bağlar, yani orada durum farklıdır.

Kayıt evrak dosyasına değil beyana dayanır. Yönetmeliğin 4.1 maddesi AKEP'in öz beyan ilkesiyle hareket ettiğini ve başvuru formunda verilen bilgileri doğru saydığını söyler; başvuran bu bilgilerin doğruluğundan hukuken sorumludur. Formda tüzel kişiler ve tacirler için vergi kayıt numarası, yasal temsilcinin adı ve kimlik belgesi türü istenir. Destekleyici belge eki yalnız .gov.al, .mil.al ve .edu.al gibi kısıtlı alt bölgeler için zorunludur. AKEP şüphe hâlinde her zaman doğrulama yapabilir.

Ödeme yapılmazsa ad önce 30 takvim günü bloke edilir. Yönetmeliğin 25.2 maddesi bu dönemde sahibin ödemeyi yaparak adı yeniden açtırma hakkını koruduğunu yazar. Süre dolar ve durum çözülmezse ad kapatılır; kapanan ad 30 takvim günü içinde serbest duruma döner ve başkası tarafından kaydedilebilir. Pratikte önemli olan şu: blokaj süresince adres zaten açılmaz, yani kurtarma penceresi ile kesintisiz hizmet aynı şey değildir. AKEP bitişten 30 gün önce e-posta ile hatırlatır.

İki ayrı işlem var. Kayıt kuruluşu değişikliği için 29.3 maddesi uygulanır: talebi alıcı kuruluş AKEP'e elektronik olarak iletir, AKEP doğrular ve işlem 5 iş günü içinde tamamlanır; kural olarak önceki malî yükümlülüklerin kapatılmış olması gerekir. Kritik ayrıntı şudur: kayıt kuruluşu değiştirmek adın geçerlilik süresini uzatmaz, yani vadeye bir yıl eklenmez. Sahip değişikliği ise ayrı bir işlemdir ve 29.1 maddesine göre yalnız AKEP'in önceden onayıyla yapılabilir.

Hayır. Yönetmeliğin 20.1 maddesi izinli karakterleri A-Z harfleri, 0-9 rakamları ve tire ile sınırlar. 20.2 maddesi ayrıca dört biçimi yasaklar: tek karakterli adlar, tire ile başlayan ya da biten adlar, 63 karakterden uzun adlar ve iki karakterin ardından iki tire gelen «xy--» biçimi. Son yasak IDN'in kapısını kapatır, çünkü uluslararası adlar punycode'da tam olarak bu kalıpla başlar. Yani ë ve ç harfleri taşıyan bir .al adı kaydedilemez.

Görünmez. Arnavutluk'un kamuya açık 43. port WHOIS servisi yoktur; IANA kök bölge kaydında whois sunucusu satırı boştur. Bunun kuralda karşılığı var: Yönetmeliğin 32.1 maddesi AKEP'te tutulan bilgi ve belgeleri nitelikleri gereği gizli sayar ve üçüncü kişilere yalnız kanunî bir yükümlülük hâlinde ya da dava açmak için yazılı talep üzerine verir. 32.3 maddesi de AKEP'in her hâlde mahremiyet hakkına saygı göstereceğini yazar. Yani ayrı bir gizlilik hizmeti satın almanız gerekmez.